"Welke duurzame kledingmerken zijn écht duurzaam" is een lastigere vraag dan het klinkt, want tegenwoordig beweert bijna elk merk het te zijn. In plaats van een top 10 zonder uitleg, kijken we hier naar wat de eerlijke Nederlandse duurzame kledingmerken gemeen hebben, en welke het kennen waard zijn.
De eerlijke merken delen een patroon. Ze zijn concreet over materialen (biologisch katoen, gerecyclede polyester, GOTS-gecertificeerde vezels) in plaats van het woord "duurzaam" als versiering te gebruiken. Ze kunnen uitleggen waar een kledingstuk gemaakt wordt en door wie. En steeds vaker houden de sterkste merken overproductie direct onder controle, via kleine batches of via productie op bestelling, in plaats van veel te maken en te hopen dat het genoeg verkoopt.
Een paar Nederlandse namen die het kennen waard zijn. Kings of Indigo, gevestigd in Amsterdam, bouwde een reputatie op met biologisch en gerecycled denim en transparante inkoop, een goed referentiepunt als je op zoek bent naar jeans. King Louie werkt met kleurrijke, printrijke dameskleding met GOTS-certificering door de hele collectie heen. MUD Jeans ging verder dan de meeste met een statiegeld-en-terugname-model, waarbij klanten gedragen jeans terugbrengen om te laten recyclen tot nieuw denim. Kuyichi was een van de vroegere Nederlandse namen in biologisch en fair trade denim en hielp de categorie hier te normaliseren.
Waar ONETURTLE in dit rijtje past, is specifiek aan de kant van produceren op bestelling. In plaats van materialen te certificeren en vervolgens een heel seizoen aan voorraad te produceren, wordt elk stuk, hoodies, sweatshirts, t-shirts, pas gemaakt zodra iemand het bestelt, uit een mix van biologisch katoen en gerecycled polyester, in een kleine studio. Zwemkleding wordt handgemaakt door een extern atelier van gerecycled materiaal. De prijs die je daarvoor betaalt is een langere wachttijd, 1 tot 10 werkdagen voor de meeste items, omdat er niets klaarligt op een plank. Wat je ervoor terugkrijgt is een productieketen zonder overproductie en zonder einde-seizoen-uitverkoop om vanaf te komen.
Wat een merk daadwerkelijk "echt" duurzaam maakt, en niet alleen zo gemarket wordt, komt neer op drie dingen die je zelf kunt checken. Ten eerste keurmerken met een naam erachter, GOTS, OEKO-TEX, Fair Wear Foundation, in plaats van een zelfbedacht groen icoontje. Ten tweede transparantie over productievolume: een merk dat vertelt dat het op bestelling maakt of in kleine batches werkt, vertelt je iets concreets, een merk dat daarover zwijgt heeft daar meestal een reden voor. Ten derde levensduur door ontwerp: zwaardere stoffen, versterkte naden, en snitten die niet vastzitten aan de trendcyclus van één seizoen.
Dit betekent niet dat je één merk moet kiezen en klaar bent. Een garderobe opgebouwd uit een handvol merken die stuk voor stuk concreet en transparant zijn, in plaats van één merk dat overal op hetzelfde "eco"-label leunt, houdt over de jaren beter stand, letterlijk en in hoeveel vertrouwen je kunt hebben in wat je draagt. Nederlandse duurzame mode is allang voorbij een handjevol pioniers, en de eerlijke merken in die groep zijn de merken die precies durven te vertellen hoe een kledingstuk gemaakt wordt, niet alleen dát het ooit gemaakt zal worden.